Motivatie is iets wat iedereen nodig heeft, maar wat lang niet altijd vanzelf komt. Je weet wat je wilt bereiken, maar op de bank blijven zitten voelt toch een stuk aanlokkelijker. Dat gevoel kennen de meeste mensen maar al te goed. Gelukkig is er veel te zeggen over hoe je jezelf in beweging krijgt en blijft. En nee, het gaat niet alleen om wilskracht.
Wat er echt achter jouw drive zit
Wetenschappers onderscheiden twee soorten aandrijving: de ene komt van binnenuit, de andere wordt gevoed door externe prikkels zoals beloningen of de mening van anderen. De interne variant, aangedreven door persoonlijke interesse of plezier, blijkt veel duurzamer te zijn. Wanneer je iets doet omdat je het zelf wilt, en niet omdat iemand anders het verwacht, houd je het veel langer vol. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk laten veel mensen zich toch sturen door wat anderen van hen denken. Het loont daarom om eerlijk naar jezelf te zijn: doe je dit voor jezelf, of voor de buitenwereld?
Doelen stellen die je daadwerkelijk bijhoudt
Een doel dat te groot of te vaag is, werkt averechts. “Ik wil gezonder leven” geeft geen richting, terwijl “ik ga drie keer per week een halfuur wandelen” concreet en haalbaar is. Kleine, duidelijke stappen geven je regelmatig een gevoel van vooruitgang, en dat gevoel houdt je gaande. Onderzoek laat zien dat mensen meer volhouden als ze hun voortgang bijhouden, bijvoorbeeld in een notitieboekje of een app. Het zichtbaar maken van wat je al hebt bereikt, geeft een fijn gevoel en wakkert de wil aan om door te gaan. Begin dus klein, vier je successen, en bouw van daaruit verder.
Gewoonten bouwen zodat je niet elke dag opnieuw hoeft te kiezen
Veel mensen denken dat ze gewoon harder hun best moeten doen als de drive wegvalt. Maar de waarheid is dat inspiratie en zin lang niet altijd op het juiste moment komen. Daarom is het slim om gewoonten te vormen die bijna automatisch werken. Als je iedere ochtend op hetzelfde tijdstip opstaat om te sporten, wordt dat na verloop van tijd gewoon een onderdeel van je dag, net zoals tandenpoetsen. Je hoeft er dan niet meer bij na te denken. Een vaste routine verlaagt de drempel enorm. Leg je sportkleding de avond van tevoren klaar, plan je activiteiten in je agenda en maak afspraken met anderen die je accountable houden. Die kleine aanpassingen in je omgeving maken een groter verschil dan je zou verwachten.
Omgaan met terugval en een gebrek aan zin
Niemand is altijd even gedreven. Er zijn periodes waarin alles zwaar voelt en de energie om iets te ondernemen ver te zoeken is. Dat is normaal en hoort bij het leven. Het gevaarlijke moment is wanneer je één gemiste dag ziet als een reden om helemaal te stoppen. Eén dag overslaan maakt niets kapot, twee weken niets doen wel. Wat helpt, is terugkijken op eerdere momenten waarop je wél doorzette en hoe dat voelde achteraf. Dat gevoel na een inspanning, de trots op jezelf, de energie die vrijkomt, is precies de herinnering die je nodig hebt als de zin ontbreekt. Schrijf dat gevoel op, bewaar het, en lees het terug op de momenten dat het moeilijk is.
Veelgestelde vragen
Hoe kom ik in beweging als ik nergens zin in heb?
Als je nergens zin in hebt, helpt het om te beginnen met iets heel kleins. Zet je sportschoenen aan, loop naar buiten, doe vijf minuten iets actiefs. Vaak volgt de zin pas nádat je begonnen bent, niet ervoor. De drempel wordt lager als je de eerste stap zo klein mogelijk maakt.
Waarom heb ik in het begin altijd veel enthousiasme, maar valt dat snel weg?
Het wegvallen van enthousiasme na een vliegende start is heel herkenbaar. Dat eerste gevoel komt door nieuwigheid en verwachting. Als de realiteit intreedt en het lastiger wordt, verdwijnt dat gevoel. Op dat moment wordt het belangrijk om niet te leunen op gevoel, maar op structuur en gewoonten. Systemen werken beter op de lange termijn dan alleen op enthousiasme vertrouwen.
Helpt het om samen met iemand een doel na te streven?
Samen een doel nastreven werkt inderdaad goed voor veel mensen. Een sportmaatje of een vriend die dezelfde doelen heeft, zorgt voor een stukje sociale druk in de positieve zin. Je laat elkaar minder snel in de steek dan jezelf. Bovendien maakt het het leuker, en plezier is een van de sterkste drijfveren om vol te houden.
Is het erg als ik mijn doel aanpas onderweg?
Een doel aanpassen onderweg is helemaal niet erg. Soms blijkt een doel te ambitieus, of veranderen je omstandigheden. Een doel bijstellen is slim, niet zwak. Zolang je blijft bewegen in de richting van wat je wilt bereiken, ben je op de goede weg. Stijfheid rond je oorspronkelijke plan kan juist voor onnodige frustratie zorgen.