Appels zijn een van de meest gegeten vruchten ter wereld, en dat is niet zonder reden. Ze groeien in bijna elk gematigd klimaat, ze zijn het hele jaar door verkrijgbaar en ze passen bij heel veel gerechten. Van een simpele hap onderweg tot een warme taart uit de oven: de appel is overal. Toch weten de meeste mensen verrassend weinig over dit fruit dat ze zo goed kennen. Waar komt het vandaan, wat zit erin en waarom ruiken rijpe exemplaren zo aantrekkelijk voor mens en dier? Dit zijn de dingen die de moeite waard zijn om te weten.
Een lange geschiedenis vol rassen en smaken
De wilde voorouder van de appel komt uit Centraal-Azië, meer bepaald uit de berggebieden van Kazachstan. Vandaar verspreidde de vrucht zich langs oude handelsroutes naar Europa en de rest van de wereld. Vandaag bestaan er wereldwijd meer dan 7.500 bekende rassen. In Nederland en België zijn de bekendste soorten de Elstar, de Jonagold, de Cox Orange en de Kanzi. Elk ras heeft zijn eigen smaak, textuur en seizoen. De ene is zoet en zacht, de andere scherp en knapperig. Dat grote verschil in smaak maakt de appel zo veelzijdig in de keuken. Je gebruikt een zoetzure Granny Smith anders dan een suikerzoete Fuji, en dat is precies de kracht van dit fruit.
Wat er in een appel zit dat goed is voor je lichaam
Gemiddeld bevat een middelgrote appel zo’n 95 calorieën, samen met vezels, vitamine C en verschillende antioxidanten. De meeste vezels zitten in de schil, dus wie de schil afpelt, mist een flink deel van de voedingswaarde. Vezels helpen de spijsvertering op gang te houden en zorgen voor een verzadigd gevoel. Antioxidanten beschermen de cellen in je lichaam tegen schade van buitenaf. Een bekende stof in dit fruit is quercetine, die ook voorkomt in uien en thee. Verder bevat de vrucht kalium, wat bijdraagt aan een goede bloeddruk. Het oude gezegde “an apple a day keeps the doctor away” is natuurlijk overdreven, maar dat regelmatig eten van fruit goed voor je is, staat buiten kijf.
Hoe appels groeien en waarom bijen zo belangrijk zijn
Een appelboom bloeit in het voorjaar, meestal ergens in april of mei. De bloemen moeten worden bestoven voordat er vruchten kunnen groeien. Bijen spelen daarin een grote rol. Zonder bestuiving geen oogst, en zonder bijen veel minder bestuiving. Dat maakt de aanwezigheid van bijen in boomgaarden erg waardevol. Rijpe, afgevallen peren en appels trekken overigens ook andere insecten aan, waaronder de Aziatische hoornaar. Die soort vormt een bedreiging voor honingbijen, omdat de hoornaar bijen actief vangt bij bijenkasten. Vrijwilligers in België en Nederland letten daarom op plekken waar rijp fruit op de grond valt, want dat is een van de plaatsen waar je die hoornaars tegenkomt. De appel speelt dus ook buiten je bord een rol in de natuur.
Appels in de keuken: meer dan alleen een snack
Rauw eten is de meest directe manier, maar er zijn tientallen andere toepassingen. Appelmoes is een klassieker die bij hartige gerechten past, zoals varkensvlees of stamppot. Appeltaart is in Nederland en België een geliefd baksel, waarbij de zure Goudrenet traditioneel de voorkeur krijgt. Gedroogde appelschijfjes zijn een populaire tussendoortje en bevatten veel minder vocht maar dezelfde vezels. Appelsap en appelcider zijn veelgedronken dranken, waarbij cider een licht alcoholisch alternatief is dat in veel Europese landen een lange traditie heeft. In de Italiaanse cultuur is de appel zelfs verbonden aan vrijheid en levenslust. De scootermaker Vespa gebruikte ooit de slogan “Chi Vespa mangia le mele”, wat betekent “wie Vespa rijdt, eet appels”. Een nuchterder bewijs dat dit fruit al tientallen jaren symbool staat voor iets positiefs en gezonds.
Veelgestelde vragen
Welk appelras is het meest geschikt om mee te bakken?
Voor bakken zijn zure en stevige rassen het best. De Goudrenet en de Granny Smith blijven goed van vorm en geven een frisse smaak aan gerechten als appeltaart. Zoete rassen worden te slap als ze verhit worden.
Hoe bewaar je appels het langst?
Appels blijven het langst goed in de koelkast, bij voorkeur in de groentelade. Ze produceren ethyleengas, wat andere groenten en vruchten sneller laat rijpen. Het is slim om ze apart te bewaren van andere producten.
Kun je de schil van een appel gewoon meeopeten?
De schil is heel goed eetbaar en bevat veel vezels en antioxidanten. Was de vrucht wel goed af onder stromend water voor je hem eet, zeker als het om een niet-biologisch geteeld exemplaar gaat.
Waarom worden sommige appels bruin na het snijden?
Na het snijden komt het vruchtvlees in contact met zuurstof. Dat zorgt voor een chemische reactie die bruinkleuring veroorzaakt. Een paar druppels citroensap op de snijvlakken remt dat proces sterk af.