Je snelheid berekenen bij hardlopen doe je door de afstand te delen door de tijd. Hardloop je 10 kilometer in 60 minuten, dan is je gemiddelde snelheid 10 km/u. Andersom kun je ook je tempo uitrekenen: hoeveel minuten doe je per kilometer? Dat zijn de twee meest gebruikte methoden bij hardlopen, en ze geven allebei iets anders inzicht in je prestatie.
Snelheid vs. tempo: wat is het verschil?
Bij hardlopen gebruik je eigenlijk twee begrippen door elkaar: snelheid (in km/u) en tempo (in minuten per kilometer). Ze zeggen hetzelfde, maar vanuit een andere hoek. Snelheid vertelt hoe veel kilometer je per uur aflegt. Tempo vertelt hoe lang je over één kilometer doet. De meeste hardlopers werken met tempo, omdat dat makkelijker te sturen is onderweg.
- Snelheid (km/u): afstand gedeeld door tijd in uren
- Tempo (min/km): tijd in minuten gedeeld door afstand in kilometers
Een tempo van 6:00 min/km komt overeen met een snelheid van 10 km/u. Een tempo van 5:00 min/km is 12 km/u. Die omrekening is handig om te onthouden als je resultaten vergelijkt.
Snelheid berekenen bij hardlopen: de formule
De basisformule is simpel:
Snelheid (km/u) = afstand (km) / tijd (uren)
Let op: je tijd moet in uren staan, niet in minuten. Hardloop je 5 kilometer in 30 minuten, dan zet je dat om naar 0,5 uur. De berekening wordt dan: 5 / 0,5 = 10 km/u.
Voor het tempo gebruik je deze formule:
Tempo (min/km) = tijd (minuten) / afstand (km)
Diezelfde 30 minuten over 5 kilometer geeft: 30 / 5 = 6 minuten per kilometer.
Drie rekenvoorbeelden
| Afstand | Tijd | Snelheid (km/u) | Tempo (min/km) |
|---|---|---|---|
| 5 km | 25 minuten | 12 km/u | 5:00 min/km |
| 10 km | 60 minuten | 10 km/u | 6:00 min/km |
| 21,1 km | 2 uur (120 min) | 10,55 km/u | 5:41 min/km |
Bij de halve marathon zie je dat 120 minuten gedeeld door 21,1 kilometer uitkomt op iets minder dan 5:41 per kilometer. Afronden op de seconde: 5 minuten en 41 seconden per kilometer.
Tijd omrekenen naar decimalen
Een veelgemaakte fout is dat mensen hun tijd verkeerd omzetten. Een tijd van 1 uur en 45 minuten is géén 1,45 uur. Je deelt de minuten door 60: 45 / 60 = 0,75. De juiste tijd is dus 1,75 uur. Hardloop je een halve marathon in 1:45, dan bereken je: 21,1 / 1,75 = 12,06 km/u.
Hetzelfde geldt voor seconden. Een tijd van 28 minuten en 30 seconden zet je om naar 28,5 minuten (30 seconden = 0,5 minuut). Voor de snelheidsberekening in uren wordt dat: 28,5 / 60 = 0,475 uur.
Gemiddelde loopsnelheid als maatstaf
Je gemiddelde loopsnelheid berekenen is zinvol om trainingen en wedstrijden met elkaar te vergelijken. Door bij elke training je afstand en tijd bij te houden, zie je over tijd of je sneller wordt. Dat hoef je niet per se met een sporthorloge te doen; een stopwatch en een bekende route zijn genoeg om een betrouwbaar gemiddelde te berekenen.
Houd er rekening mee dat je gemiddelde snelheid bij hardlopen over de hele training gaat, inclusief rustiger stukken of beklimmingen. Als je je tempo per segment wilt weten (bv. de eerste 5 km versus de tweede 5 km), bereken je per deel apart met dezelfde formule.
Ken je eenmaal je gemiddelde loopsnelheid, dan kun je daarmee ook een finishetijd voorspellen. Wil je een 10K lopen met een tempo van 5:30 min/km? Dan doe je 10 x 5,5 minuten = 55 minuten. Zo gebruik je de berekening niet alleen om terug te kijken, maar ook om slimmer te plannen wat je vooruit wilt bereiken.